Gevangen in Friesland

Expositie Gevangen in Friesland

In de Middeleeuwen speelden kerk en geld een belangrijke rol in het geven van straffen. De mensen in de Middeleeuwen werden gedreven door angst. De kerk speelde daar op in. Als je je maar hield aan hun regels was het goed. Leefde je daar buiten was je een Ketter en werd je veroordeeld en werden de zwaarste mishandelingen opgelegd zonder rechtsgang.  

 

Er was een connectie tussen kerk en geld. Je kon sancties afkopen. Geld was belangrijk voor de stad en dus ook voor de kerk. Had je het niet dan was er niets aan te doen. Tijdens de inquisitie waar mensen om onduidelijke redenen vervolgd werden was je helemaal afhankelijk van de kerk.

 

Kerken, blokhuizen, stinsen, burchten, gevangenissen werden ingezet om misdadigers op te sluiten.  De geschiedenis van het Nederlandse gevangeniswezen valt in een aantal perioden uiteen. Voor een juist begrip van hetgeen zich in Friesland heeft afgespeeld. Op 20 oktober 1810 gaf de Franse minister van binnenlandse zaken het "Arrêté sur l'organisation des prions" uit. Het was een eerste, niet altijd even geslaagde, poging om het gevangeniswezen - voordien in ieder gewest afzonderlijk georganiseerd - door het invoeren van uniforme regels te verbeteren.

De periode van 1821-1886

In de benaming en bestemming van de onderscheidende strafgestichten werd na het herstel van de onafhankelijkheid voorshands geen verandering aangebracht.

Eerst in 1820 werd een commissie in het leven geroepen die tot taak kreeg een reorganisatie van het gevangeniswezen voor te bereiden.Hierbij werden de strafgestichten als volgt onderverdeeld:

  • Huizen van Korrektie, bestemd voor degenen die een gevangenisstraf van vier à zes maanden tot vijf jaar moesten ondergaan. 
  • Huizen van Reklusie en Tuchtiging (ook wel: Opsluiting en Tuchtiging) voor mannelijke, crimineel veroordeelden. 
  • Huizen van Militaire Detentie, bestemd, uiteraard, voor gestrafte militairen, met uitzondering echter van de "zware gevallen" die hun straf in Huizen van Opsluiting en Tuchtiging moesten uitzitten.

Naast deze gevangenissen stelde de wet een aantal gestichten in "bepaaldelijk bestemd tot verzekerde bewaring der wegens misdaad of wanbedrijf beklaagde of beschuldigde personen".  Onder deze categorie waren begrepen:

  • Huizen van Arrest. 
  • Huizen van Justitie. 
  • Provoosthuizen. 
  • Huizen van Bewaring. 

De wet op de organisatie van het gevangeniswezen van 3 januari 1884, zoals die werd gewijzigd bij de wet van 28 augustus 1886 betekende een ingrijpende wijziging in de structuur van het gevangeniswezen hier te lande.  

 

In het eerste artikel werden drie soorten gevangenissen onderscheiden:

  • Strafgevangenissen. 
  • Huizen van Bewaring. 
  • Passantenhuizen.

Expositie Crackstate

Expositie "Crackstate - Gevangen in Friesland" maart 2017 Museum Heerenveen
Ga ik bezoeken
Ga ik niet bezoeken
Ga ik misschien bezoeken
Quiz Maker

Donaties


Friesland kent vandaag de dag nog maar een gevangenis. PI Leeuwarden is zowel een Huis van Bewaring als een gevangenis met capaciteit voor ongeveer 280 gedetineerden.